كه اين برنامه روشن نيز در آنها تاثير نمىكند ، گويا انتظار نابودى خويش ، يا از ميان رفتن آخرين فرصت ، و يا انتظار امور محالى را مىكشند . نخست مىگويد : « آنها جز اين انتظار ندارند كه فرشتگان مرگ به سراغشان بيايند ! » ( * ( هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلائِكَةُ ) * ) « يا اينكه پروردگارت به سراغ آنها بيايد » و او را ببينند ، و ايمان بياورند ! ! ( * ( أَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ ) * ) در حقيقت آنها انتظار امر محالى را مىكشند ، نه اينكه آمدن خداوند يا مشاهده او امكانپذير باشد ، و اين درست به آن مىماند ، كه به شخص قاتل لجوجى كه پس از ارائه مدارك كافى ، باز منكر جرم خود مىباشد ، بگوئيم اگر اينهمه مدارك را قبول ندارى لا بد انتظار دارى شخص مقتول زنده شود و در دادگاه حضور يابد و شهادت بدهد كه تو او را كشته اى ! سپس مىگويد : « يا اينكه بعضى از آيات و نشانه‌هاى پروردگار كه در آستانه رستاخيز و پايان جهان ، واقع مىشود ، و به دنبال آن درهاى توبه بسته خواهد شد ، انجام گيرد » ( * ( أَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ ) * ) . بنا بر اين تعبير به « * ( آياتِ رَبِّكَ ) * » اگر چه به صورت كلى و سربسته ذكر شده اما مىتواند به قرينه جمله‌هاى بعد كه تفسير آن خواهد آمد ، به معنى نشانه - هاى رستاخيز بوده باشد ، مانند زلزله‌هاى وحشتناك ، و بىفروغ شدن خورشيد و ماه و ستارگان و امثال اينها . و يا اينكه منظور از آن درخواستهاى نامعقولى بوده است كه آنها از پيامبر ص داشتند ، از جمله اينكه مىگفتند ايمان نمىآوريم مگر اينكه سنگهاى آسمانى بر سر ما ببارد و يا بيابان خشك و سوزان حجاز پر از چشمه‌ها و نخلستانها شود ! . و به دنبال آن اضافه مىكند : « آن روز كه چنين آيات صورت پذيرد ، ايمان